Od kilku lat dużą popularnością cieszą się meble z palet. Najczęściej wykonuje się je samodzielnie, jeżeli ma się do dyspozycji odpowiednią ilość surowca. Właściwe złożenie palet to jednak nie wszystko — trzeba je jeszcze pomalować i należy wiedzieć, jak zrobić to bezpiecznie.
- Po co malować palety?
- Jak przygotować palety do malowania?
- Jak zabezpieczyć paletę przy malowaniu?
- Jaka farba do malowania palet?
- Jak pomalować palety w domu?
Po co malować palety?
Każdy miłośnik ekologicznych rozwiązań wie doskonale, że zamiast wyrzucać pozornie niepotrzebne rzeczy, można dać im drugie życie. Dotyczy to także palet, które od kilku lat cieszą się dużą popularnością i nierzadko są zbierane, by samodzielnie wykonać z nich meble. Złożenie kilku palet w jeden mebel to nie wszystko i dobrze będzie, jeżeli wcześniej zostaną one pomalowane, czy to farbą bezbarwną, czy kolorową.
Dlaczego należy to zrobić? Po pierwsze dla estetyki — surowe drewno paletowe bywa szare, nierówne i mało atrakcyjne wizualnie. Naniesienie lakieru lub koloru podkreśla strukturę drewna i nadajemeblom spójny wygląd. Po drugie dla trwałości — warstwa farby chroni przed wnikaniem wilgoci, grzybami oraz owadami. Po trzecie dla bezpieczeństwa — dobrze wypełniona powierzchnia minimalizuje ryzyko zadrapań i zapobiega pękaniu drzazg podczas użytkowania.
Jak przygotować palety do malowania?
Przed tym, zanim zabierzemy się jednak do malowania palet drewnianych, należy je wcześniej do tego odpowiednio przygotować. Po pierwsze konieczne jest oczyszczenie całej powierzchni palety ze wszystkiego, co zbędne, jak chociażby wystających gwoździi i drzazg. Warto też drewno potraktować papierem ściernym, by je oszlifować i sprawić, by było bardziej gładkie.
Szlifowanie wykonuje się zazwyczaj w dwóch etapach: najpierw gruboziarnistym papierem (granulacja 80–100), który usuwa większe nierówności, a następnie drobniejszym (120–180), który wygładza powierzchnię. Dobrze jest również przetrzeć paletę wilgotną szmatką, aby pozbyć się pyłu oraz zabrudzeń. Jeśli drewno jest bardzo zabrudzone lub tłuste, można użyć wody z dodatkiem delikatnego detergentu, a po umyciu pozostawić do całkowitego wyschnięcia — zwykle od kilku godzin do doby, w zależności od warunków. Tak przygotowaną paletę można zacząć malować.
Jak zabezpieczyć paletę przy malowaniu?
Tuż przed samym malowaniem dobrze będzie jeżeli postaramy się o odpowiednie gruntowanie. Dzięki temu farba będzie lepiej przylegać i nie odpryskiwać, a także zwiększy się odporność powierzchni malowanej choćby na warunki atmosferyczne, co jest istotne w przypadku mebli ogrodowych z palet. Grunt głęboko wnika w strukturę drewna, wyrównuje chłonność i tworzy warstwę wiążącą, która zapobiega odspajaniu się wykończenia.
Na rynku dostępne są grunty do drewna akrylowe, które schną szybko i nie wydzielają intensywnego zapachu, oraz rozpuszczalnikowe, lepsze do użytku na zewnątrz ze względu na zwiększoną penetrację. Jeśli palety będą stały na tarasie lub w ogrodzie, warto wybrać preparat zawierający środki grzybobójcze i owadobójcze — takie rozwiązanie znacząco wydłuża żywotność drewna.
Jaka farba do malowania palet?
Kolejną kwestią do omówienia jest wybór farby do malowania palet. Wbrew pozorom nie jest to takie proste, ale na szczęście opcji jest kilka i warto wiedzieć, na co zwrócić uwagę. Do wyboru mamy farbę akrylową, olejną, tablicową oraz emulsję poliuretanową. Każda z nich daje inne efekty i posiada nieco odmienne właściwości. Wybór będzie zależał od przeznaczenia mebla oraz oczekiwanego rezultatu estetycznego.
- Farba akrylowa — szybko schnie, nie ma intensywnego zapachu, dostępna w szerokiej palecie kolorów. Dobrze sprawdza się wewnątrz pomieszczeń, ale do użytku na zewnątrz wymaga dodatkowo lakieru ochronnego.
- Farba olejna — tworzy twardą, odporną powłokę, dłużej schnie, ale świetnie zabezpiecza drewno przed wilgocią i ścieraniem. Wymaga odpowiedniej wentylacji podczas aplikacji ze względu na zapach rozpuszczalnika.
- Farba tablicowa — pozwala stworzyć powierzchnię, na której można pisać kredą. To ciekawe rozwiązanie dla mebli dziecięcych lub dekoracyjnych elementów w kawiarniach i kuchniach.
- Emulsja poliuretanowa — elastyczna, odporna na uszkodzenia mechaniczne, dobrze sprawdza się w meblach użytkowych, takich jak ławki czy stoliki.
Jeśli zależy Ci na zachowaniu naturalnej tekstury drewna, zamiast farby kryjacej zastosuj bejcę lub lakierobejcę, które koloryzują powierzchnię bez ukrywania słojów.
Jak pomalować palety w domu?
Jeżeli chcemy zabrać się do malowania palet w domu, należy oprócz farby wybrać także odpowiednie narzędzia, a także miejsce. Jeżeli nie mamy odpowiednio dużego balkonu czy tarasu, wówczas trzeba malować w pomieszczeniu. W takim przypadku dobrze jeżeli otworzy się wszystkie okna, a także zabezpieczy podłogę i meble przed kapiącą farbą. Idealnym rozwiązaniem jest rozłożenie folii malarskiej lub starych gazet w promieniu co najmniej metra wokół miejsca pracy.
Czym jednak najlepiej malować palety? Opcji jest kilka, a jedną z najbardziej zalecanych to wykorzystanie wałka malarskiego, który szybko pokrywa duże płaskie powierzchnie i równomiernie rozkłada farbę. Równie dobrze może sprawdzić się zwykły pędzel, szczególnie w trudno dostępnych miejscach, takich jak szczeliny między deskami czy narożniki. Dużym ułatwieniem są także farby w sprayu oraz pistolety natryskowe, dzięki którym można szybko pomalować jak największą powierzchnię w jak najkrótszym czasie, zachowując gładką, pozbawioną śladów pędzla warstwę.
Maluje się co najmniej na 2–3 warstwy i za każdym razem należy odczekać do całkowitego wyschnięcia poprzedniej. Czas schnięcia zależy od rodzaju farby — farby akrylowe wymagają zazwyczaj 2–4 godzin między warstwami, olejne mogą potrzebować nawet 12–24 godzin. Nigdy nie aplikuj kolejnej warstwy na niewyschniętą farbę — spowoduje to nierówne pokrycie i możliwe odprysknięcia.
Można też, zamiast klasycznej farby, użyć bejcy lub lakierobejcy, które znacznie lepiej zabezpieczają drewno przed uszkodzeniami, jednocześnie podkreślając jego naturalny rysunek. Niektórzy dodają jeszcze warstwę matowego lub satynowego lakieru na koniec — taki zabieg zwiększa odporność na zabrudzenia i ułatwia późniejsze czyszczenie.
Samodzielne wykonanie i malowanie palet nie jest aż takie trudne. Mając odpowiednią wiedzę o przygotowaniu powierzchni, wyborze farby oraz technikach aplikacji, można stworzyć trwałe i estetyczne meble, które posłużą przez wiele lat zarówno w salonie, jak i na zewnątrz.
